Odszkodowanie za błąd medyczny

Odszkodowanie i Zadośćuczynienie

Odszkodowanie za błąd medyczny jest często rozumiane jako ogół wszystkich roszczeń, które przysługują osobie poszkodowanej wskutek błędu medycznego. W sprawach o błąd medyczny rozróżniamy jednak 3 podstawowe roszczenia, których może się domagać pokrzywdzony pacjent. Są to:

  • Zadośćuczynienie – rozumiane jako rekompensata pieniężna za odczuwany ból cierpienie i wszelkie dolegliwości niematerialne;
  • Odszkodowanie – rozumiane jako rekompensata kosztów finansowych poniesionych w związku z błędem medycznym;
  • Renta – świadczenie okresowe, wypłacane najczęściej każdego miesiąca z góry, które przysługuje, jeśli wskutek błędu medycznego doszło do pogorszenia sytuacji materialnej z powodu obniżenia dochodów, zmniejszenia szans na rozwój zawodowy i osobisty w przyszłości albo jeśli poszkodowany wskutek błędu medycznego ponosi comiesięczne dodatkowe koszty leczenia takie jak rehabilitacja czy konieczność opieki osób trzecich.

 

Odszkodowania medyczne

 

Ustawa z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich wprowadziła obowiązkowe ubezpieczenie OC lekarzy wykonujących zawód w zakładzie opieki zdrowotnej oraz w ramach indywidualnej praktyki specjalistycznej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności zawodowych.

Tym samym każdy lekarz ma obowiązek posiadać ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej za następstwa ewentualnych błędów medycznych. Dzięki temu zawsze istnieje możliwość dochodzenia odszkodowania za błąd medyczny od lekarza w ramach wykupionej polisy OC.

 

Zgodnie ze wspomnianą ustawą ubezpieczeniem OC objęto działalność cywilną podmiotów wykonujących działalność leczniczą na terenie Polski za szkody będące następstwem:

  • udzielania świadczeń zdrowotnych,
  • niezgodnego z prawem zaniechania udzielania świadczeń zdrowotnych.

 

Gdy dojdzie do popełnienia błędu medycznego ubezpieczyciel jest obowiązany zapłacić odszkodowanie i zadośćuczynienie, które należy się pacjentowi od lekarza lub zakładu opieki zdrowotnej.

Innymi słowami w przypadku błędu medycznego można pozwać o odszkodowanie lekarza i jego ubezpieczyciela lub też dodatkowo szpital, a także ubezpieczyciela, u którego szpital ma wykupioną polisę OC.

W praktyce w każdym przypadku dochodzenia od szpitala odszkodowania lub zadośćuczynienia szpital zawiadomi o tym swojego ubezpieczyciela, gdyż taki obowiązek wynika z umowy polisy OC.

Ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie w przypadku:

  • uznania roszczenia, które polega na tym, że w trakcie toczącego się postępowania ubezpieczyciel uznaje, że doszło do popełnienia błędu medycznego i wypłaca określoną kwotę tytułem odszkodowania oraz zadośćuczynienia,
  • wydania prawomocnego wyroku zasądzającego odszkodowanie oraz zadośćuczynienie. Wyrok taki jest wydawany po przeprowadzeniu postępowania sądowego przed sądem cywilnym.
  • na podstawie ugody sądowej lub pozasądowej. Zawsze istnieje możliwość ugodowego załatwienia sprawy pomiędzy pacjentem, a szpitalem, czy też reprezentującym go ubezpieczycielem. Ugodę taką można zawrzeć przed rozpoczęciem procesu sądowego albo dopiero w jego trakcie.

Jeżeli ubezpieczyciel nie kwestionuje roszczenia obowiązany jest wypłacić je w terminie 30 dni od otrzymania zawiadomienia o wypadku. Kwotę bezsporną ubezpieczyciel powinien wypłacić w terminie 30 dni od dnia wypadku zgodnie z art. 817 k.c., który brzmi: ,,Ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku.”

 

Błąd lekarski – Odszkodowanie

 

Odszkodowanie za błąd lekarski w ścisłym rozumieniu tego słowa zostało przewidziane w art. 444 § 1 k.c. zgodnie z którym ,,W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu.

Tym samym odszkodowanie ma na celu zrekompensować osobie poszkodowanej wskutek błędu medycznego wszystkie koszty, które musi ponosić z powodu błędu personelu medycznego. Warunkiem uzyskania odszkodowania poza wykazaniem błędu medycznego jest udowodnienie, że poszczególne koszty są ściśle związane z błędem lekarskim i nie powstałyby, gdyby błędu nie było.

Przykład:

U pani Kowalskiej przeprowadzono operację, w trakcie której zakażono ją gronkowcem. Wskutek powyższego poszkodowana poniosła dodatkowe koszty związane z zakupem leków, maści, opatrunków, dojazdów do szpitali, straciła możliwość skorzystania z opłaconego wcześniej urlopu, straciła możliwość uzyskania dodatkowego dochodu w kwocie 10 000 zł, który miała zagwarantowany. Wszystkie powyższe koszty nie zostałyby poniesione, gdyby operacja nie była powikłana zakażeniem pacjentki. 

Jeżeli zakażenie zostało uznane za błąd medyczny, poszkodowana pacjentka ma prawo do uzyskania zwrotu poniesionych wydatków od podmiotu odpowiedzialnego za błąd medyczny. Pani Kowalska nie uzyska jednak zwrotu kosztów poniesionych na zakup nowych okularów, gdyż pogorszenie wzroku nie ma związku z błędem medycznym.

Kolejnym istotnym elementem niezbędnym do uzyskania odszkodowania za błąd lekarski jest udowodnienie, że koszty zostały faktycznie poniesione. Najlepszym rozwiązaniem jest uzyskanie imiennych faktur. Nie zawsze jednak poszkodowanego stać na poniesienie kosztów z góry, więc w takiej sytuacji konieczne będzie przedłożenie oferty zakupu lub wykonania usługi, faktury pro forma lub innego dokumentu, który udowodni wysokość koniecznego wydatku.

 

Odszkodowania za błąd lekarski – kwota

 

Kwoty odszkodowań uzyskiwanych z tytułu błędu medycznego zależą od tego jak wysokie koszty zostały poniesione w związku z błędem medycznym. Należy mieć na uwadze, że kwota odszkodowania powstaje z sumowania poszczególnych wydatków.

Warto więc zorganizować faktury nawet za wydatki, które nie są wysokie, gdyż może okazać się, że suma wszystkich wydatków będzie stanowić znaczną kwotę. W skład wydatków, które można uwzględnić w sprawach błędów medycznych są m.in.:

  • Koszty leczenia – jest to bardzo szeroki zbiór. Obejmuje zakup leków, wszelkich niezbędnych sprzętów takich jak wózek inwalidzki, orteza, aparat słuchowy, płatne wizyty lekarskie, płatne badania specjalistyczne, koszty rehabilitacji. Warto mieć na uwadze, że podmiot odpowiedzialny za błąd medyczny odpowiada za koszty poniesione w ramach prywatnej opieki zdrowotnej za każdym razem, gdy uzyskanie świadczeń w ramach NFZ nie jest możliwe albo gdy czas oczekiwania jest tak długi, że może dojść w tym czasie do pogorszenia stanu zdrowia.
  • Koszty przygotowania do zmiany zawodu – w ich skład wchodzą wszelkie koszty szkoleń, studiów, kursów, które pozwolą poszkodowanemu wskutek błędu medycznego na przystosowanie się do swojego stanu zdrowia.

Przykładowo, jeśli stolarz wskutek błędu medycznego stracił rękę, a jednocześnie możliwość wykonywania zawodu ma prawo domagać się kosztów zmiany zawodu na taki, w którym brak ręki nie będzie dla niego przeszkodą.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 września 2005 r. uznał, iż koszty zmiany zawodu nie mogą dotyczyć sytuacji, gdy poszkodowany był pracownikiem fizycznym, a chce się przekwalifikować i skończyć studia wyższe. Zwrot może natomiast obejmować w powyższej sytuacji koszty np. szkoły policealnej.

  • Koszty odwiedzin bliskich, dojazdów do szpitali, przychodni – orzecznictwo sądowe uznaje, że poszkodowany ma prawo do odwiedzin osób bliskich, co może poprawić jego stan psychiczny, a nawet pomóc w szybszym powrocie do zdrowia. Koszty poniesione na dojazdy powinny zostać zwrócone przez podmiot odpowiedzialny. Konieczne jest udowodnienie kosztów, np. w postaci przedłożenia faktur za paliwo, kserokopii dowodu rejestracyjnego pojazdu, którym wykonywano przejazd lub biletów komunikacji publicznej.
  • Koszty pogrzebu w przypadku błędu medycznego ze skutkiem śmiertelnym. Osoby najbliższe zmarłego walcząc o zadośćuczynienie z powodu śmierci bliskiego mają prawo żądać zwrotu kosztów pogrzebu obejmujących nie tylko ceremonię pogrzebową i koszt nagrobka, ale również m.in. koszt organizacji stypy, czy ubrania zakupionego na stypę.

 

Zadośćuczynienie za błąd lekarski

 

Kodeks cywilny stanowi w art. 445, że naprawienie krzywdy powinno nastąpić przez przyznanie poszkodowanemu „odpowiedniej sumy” pieniężnej, natomiast nie wskazuje żadnych dalszych kryteriów ustalania wysokości zadośćuczynienia. Oznacza to, że nie tylko nie ma precyzyjnych kryteriów oznaczenia rozmiarów takiej krzywdy, ale również wartości kwotowych stanowiących podstawę należnego zadośćuczynienia za błąd medyczny.

Zadośćuczynienie jest przyznawane w wysokości uznaniowej, zwykle jednak ma najwyższą wartość pieniężną i w zależności od okoliczności konkretnej sprawy możemy uzyskać kwotę od kilku do kilkuset tysięcy złotych. Najwyższe zadośćuczynienia za skutki błędów medycznych przekraczają nawet kwoty miliona złotych.

 

Na wysokość zadośćuczynienia za skutki błędu lekarskiego może wpływać również rodzaj postępowania w jakim dochodzi się zadośćuczynienia, gdyż sąd ma całkowitą swobodę ustalając w toku postępowania sądowego wysokość kwoty zadośćuczynienia odpowiedniej do skutków błędu w sztuce lekarskiej.

Natomiast w ramach postępowania przed Wojewódzkimi Komisjami ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych bezpośrednio poszkodowany na skutek błędu medycznego pacjent może uzyskać maksymalnie 100 tysięcy złotych zadośćuczynienia, a w przypadku jego śmierci, najbliżsi członkowie rodziny otrzymają łącznie maksymalnie 300 tysięcy złotych.

 

Jak uzyskać odszkodowanie za błąd lekarski

 

Aby uzyskać odszkodowanie za błąd lekarski konieczne jest wszczęcie postępowań sądowych albo pozasądowych. Z naszej praktyki wynika, że najwłaściwsze jest postępowanie cywilne. Swoich roszczeń o odszkodowanie za błąd lekarski można dochodzić:

  • Przed towarzystwem ubezpieczeń, w którym podmiot odpowiedzialny za błąd medyczny posiadał wykupioną polisę OC. Ten sposób jest najprostszy, gdyż po złożeniu uzasadnionego zgłoszenia szkody towarzystwo wydaje decyzję, w której może uznać zgłoszone roszczenia i wypłacić odszkodowanie. W praktyce jednak bardzo rzadko zdarza się, że w sprawach błędów medycznych zakłady ubezpieczeń dobrowolnie uznają swoją odpowiedzialność.
  • Wszczynając postępowanie przed sądem cywilnym. To znacznie trudniejsza droga niż postępowanie przed towarzystwem ubezpieczeń. W pozwie do sądu cywilnego poza wykazaniem, że w sprawie doszło do błędu medycznego, trzeba wskazać jakie wydatki z tego tytułu zostały poniesione i udowodnić, że ich poniesienie było niezbędne. Postępowanie przed sądem cywilnym trwa dłużej i wiąże się z ryzykiem poniesienia kosztów procesu, jednak dzięki możliwości powołania niezależnych biegłych oraz ocenie sprawy przez niezawisły sąd daje największe szanse na wykazanie błędu medycznego oraz uzyskanie najwyższego odszkodowania za jego skutki.
  • Przed wojewódzką komisją ds. orzekania o zdarzeniach medycznych – postępowanie zazwyczaj trwa krócej niż przed sądem, lecz nawet w przypadku wygranej to szpital proponuje kwotę, którą wypłaci w ramach odszkodowania. Często są to kwoty symboliczne, w żadnym stopniu nieadekwatne do skutków błędu medycznego. Dodatkowo w postępowaniu przed Wojewódzką Komisją do Spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych można żądać maksymalnie kwoty 100 000 zł w przypadku uszczerbku na zdrowiu pacjenta oraz 300 000 zł w przypadku śmierci pacjenta.

 

Odszkodowania za błędy medyczne

 

Podsumowując, odszkodowanie za błędy medyczne obejmuje wszelkie koszty, które poszkodowany pacjent poniósł w związku z popełnionym błędem medycznym. Niezbędne jest wykazanie, że koszty te zostały poniesione z powodu błędu medycznego, a ich poniesienie jest celowe.

Obok odszkodowania wypłacane jest również zadośćuczynienie za krzywdę poniesioną przez pacjenta na skutek błędu medycznego lub jego najbliższych członków rodziny, jeżeli skutkiem błędu w sztuce lekarskiej była śmierć pacjenta. Podmiot odpowiedzialny za błąd medyczny ma bowiem obowiązek zrekompensowania wszelkich niedogodności, z którymi zmaga się pokrzywdzony z powodu błędu medycznego.

Odszkodowanie można uzyskać na drodze postępowania cywilnego, a jeśli roszczenie o odszkodowanie zostanie prawidłowo sformułowane i udowodnione istnieje duża szansa na uzyskanie zwrotu całości poniesionych kosztów oraz na sfinansowanie tych kosztów leczenia, które powinny zostać poniesione, lecz nie jest to możliwe z powodu braku funduszy osoby poszkodowanej lub jej rodziny.

 

Adwokat Ewelina Miller

TAGI
#
AUTOR ARTYKUŁU

Ewelina Miller

Jestem adwokatem, członkiem dwóch sekcji przy Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie: Sekcji Prawa Medycznego i Farmaceutycznego oraz Prawa Odszkodowawczego. Wybór wiodącej specjalizacji - spraw z zakresu prawa medycznego był naturalną konsekwencją wieloletniego zainteresowania medycyną. Występuję przed sądami, wojewódzkimi komisjami ds. orzekania o zdarzeniach medycznych, sądami lekarskimi, prokuraturami i wszędzie tam, gdzie mogę udowodnić, że doszło do błędu medycznego. Pomiędzy rozprawami, przesłuchaniami, spotkaniami z klientami, pisaniem pism i zajmowaniem się rozwojem Kancelarii staram się znaleźć czas na pisanie bloga, w którym przybliżam tematykę błędów medycznych. W wolnym czasie uwielbiam podróżować, próbować nowych potraw, czytać i uczyć się języka hiszpańskiego.

Blog

Aktualności

blog images
Odszkodowanie po wypadku samochodowym jako pasażer

Powszechną wiedzą jest, że odszkodowanie po wypadku samochodowym wypłacane jest na rzecz osób poszkodowanych z polisy OC pojazdu, który s [...]

Czytaj więcej
blog images
Rzecznik Praw Pacjenta

Rzecznik Praw Pacjenta jest organem administracji rządowej, który został powołany w celu dbania o przestrzeganie Praw Pacjenta oraz udzie [...]

Czytaj więcej
blog images
Prawa Pacjenta

Każdemu pacjentowi podejmującemu leczenie w Polsce przysługuje szereg praw, których przestrzeganie jest ustawowym obowiązkiem wszystkich [...]

Czytaj więcej