Przestępstwo fałszowania dokumentacji medycznej

W poprzednim moim artykule opisałem, jak powinna być prowadzona dokumentacja medyczna, jakie błędy są najczęściej popełniane podczas jej prowadzenia oraz dlaczego prawidłowe prowadzenie dokumentacji medycznej jest takie ważne.

Tym razem skupię się głównie na kwestii fałszowania dokumentacji medycznej oraz dochodzeniu odpowiedzialności za dopuszczenie się fałszowania dokumentacji medycznej przez lekarza lub personel medyczny.

Podstawą odpowiedzialności lekarza czy innych członków personelu medycznego za fałszowanie dokumentacji medycznej jest art. 271 kodeksu karnego, który stanowi, iż: „Funkcjonariusz publiczny lub inna osoba uprawniona do wystawienia dokumentu, która poświadcza w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Zgodnie z § 3 tego artykułu „Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.”

Dodatkowo na podstawie art. 41 § 1 kodeksu karnego możliwe jest orzeczenie wobec osoby skazanej za fałszowanie dokumentacji medycznej środka karnego w postaci zakazu wykonywania zawodu na okres od 1 roku do lat 10.

Jak widać z przytoczonych powyżej przepisów kodeksu karnego, za fałszowanie dokumentacji medycznej grozi bardzo surowa odpowiedzialność, gdyż sprawca może zostać skazany na karę aż do 8 lat pozbawienia wolności oraz dodatkowo może zostać wobec niego orzeczony zakaz wykonywania zawodu aż do 10 lat.

Co więcej skazanie wyrokiem karnym, za fałszowanie dokumentacji medycznej jest dla lekarza bardzo dużym problemem zawodowym, który skutkuje brakiem możliwości znalezienia lepszego zatrudnienia czy rozwoju zawodowego.

W praktyce niestety takie sytuacje należą do rzadkości, gdyż jedynie nielicznym lekarzom są wytaczane sprawy karne odnośnie fałszowania dokumentacji medycznej.

Mimo iż jest to przestępstwo ścigane z urzędu prokuratorzy w wyjątkowych przypadkach decydują się na prowadzenie spraw pod zarzutem fałszowania dokumentacji medycznej, w większości przypadków zarzuty są stawiane lekarzom na bezpośredni wniosek poszkodowanego pacjenta.

Pacjent poszkodowany wskutek błędu medycznego skupia się natomiast na kwestii wykazania błędu medycznego i uzyskania z tego tytułu należnych mu świadczeń odszkodowawczych, pomijając lub zostawiając na później sprawy dotyczące fałszowania dokumentacji medycznej.

Jest to bardzo zła sytuacja, gdyż powoduje ona poczucie bezkarności po stronie lekarzy i personelu medycznego, którzy w celu ukrycia swoich zaniedbań w ramach uniknięcia odpowiedzialności z tytułu popełnienia błędu medycznego, bardzo często w większym lub mniejszym stopniu modyfikują dokumentację medyczną pacjenta.

Większość z nich decyduje się na tego typu zachowanie, gdyż wie, że ryzyko postawienia im zarzutu, a następnie skazania ich za fałszowanie dokumentacji medycznej jest obecnie znikome.

Tymczasem możliwości udowodnienia fałszowania dokumentacji medycznej przez lekarza czy personel medyczny są obecnie całkiem duże.

Sposobem na weryfikację danych znajdujących się w dokumentacji medycznej może być analiza wpisów w różnych dokumentach prowadzonych przez różne osoby w różnych miejscach podmiotu leczniczego, np. wpisy w dokumentacji lekarskiej (np. historia choroby), wpisy w dokumentacji pielęgniarskiej (np. karta zleceń, raporty pielęgniarskie). Ponadto wiele wyników badań i opisów konsultacji lekarskich, jest wydawane pacjentom na bieżąco. Każdy taki dokument, uzyskany w trakcie procesu leczenia może być potem dowodem, że dokumentacja medyczna została zmodyfikowana lub sfałszowana.

Innym sposobem są metody kryminalistycznej ekspertyzy dokumentów. Jeżeli dokumentacja medyczna jest prowadzona w formie papierowej biegły grafolog będzie w stanie wskazać dokumenty, które zostały do niej dołożone lub zmodyfikowane. Jeżeli dokumentacja medyczna była prowadzona w formie elektronicznej prokurator zabezpieczy serwer szpitala, a biegli informatycy po jego analizie mogą wskazać, kiedy i jakie dokumenty, a nawet przez kogo były modyfikowane.

Podsumowując, zjawisko fałszowania lub modyfikowania dokumentacji medycznej przez lekarzy i personel medyczny występuje obecnie bardzo często pomimo surowej odpowiedzialności grożącej w przypadku skazania za to przestępstwo na podstawie art. 271 kodeksu karnego.

Powodem takiego stanu rzeczy jest fakt, iż prokuratorzy rzadko wszczynają postępowania w sprawie fałszowania dokumentacji medycznej, a pacjenci, których dokumentacja medyczna została sfałszowana nie domagają się ukarania osób za to odpowiedzialnych mimo, iż  możliwości wykazania fałszerstwa dokumentacji medycznej są duże.

Adwokat Michał Miller 

3 Replies to “Przestępstwo fałszowania dokumentacji medycznej”

  1. Michał Miller says: Odpowiedz

    Szanowni Państwo,

    zachęcam do komentowania powyższego artykułu lub zadawania dodatkowych pytań, które pojawią się w związku z jego lekturą.

    Na wszystkie pytania postaramy się odpowiedzieć w możliwie jak najkrótszym czasie.

    Szanujemy prywatność naszych Czytelników, więc przy komentarzu nie pojawią się żadne Państwa dane w tym adres email.

  2. Właśnie spotkała mnie taka sytuacja. Lekarz sfalszował wpis w dokumentacji medycznej. Wskazał w dokumentacji, że nie wykonał danego działania co do którego mialam zastrzeżenia. Dodam że ze względu na przekłamywanie przez lekarza faktów podczas bezpośredniej konsultacji z nim musialam złożyć pisemną reklamację i prósbę o wydanie dokumentacji medycznej, opinii na temat metod leczenia i efektu samego leczenia wraz z wyraźnym wskazaniem na konkretne działanie lekarza które budzi moje zastrzeżenia. Okazało się że mój główny zarzut czyli to co w rzeczywistości lekarz zrobił w dokumentacji jest wyszczególnione osobnym zdaniem: nie zrobiono tej czynności(i wymieniono czynność). W odpowiedzi na reklamację nie odniesiono się zupełnie do mojego głównego zarzutu natomiast szczegółowo opisano mi zupełnie inny etap leczenia ignorując moje precyzyjne pytania. Tracę nadzieję w dochodzenie moich praw. Nie śpię w nocy jestem w ciągłym stresie. Po tym jak zobaczyłam przekłamania w dokumentach straciłam zaufanie do instytucji która miała zadbać o moje zdrowie. Ps leczenie odbywało sie prywatnie.

    1. Szanowna Pani,

      bardzo współczuję z powodu zachowania lekarza i personelu placówki medycznej, które Panią spotkało.
      Niestety jak wskazałem w treści artykułu przypadki fałszowania dokumentacji medycznej są zbyt rzadko zgłaszane do prokuratury, przez co lekarze decydują się na tego typu zachowania celem uniknięcia odpowiedzialności za popełniony błąd.
      Ignorowanie konkretnych zapytań, czy zarzutów to również często spotykana praktyka.
      Zachęcam do kontaktu telefonicznego lub mailowego. Po uzyskaniu dokładnych informacji odnośnie Pani sprawy na pewno będziemy w stanie coś doradzić.

Dodaj komentarz