Prawa Pacjenta

Prawa Pacjenta

Każdemu pacjentowi podejmującemu leczenie w Polsce przysługuje szereg praw, których przestrzeganie jest ustawowym obowiązkiem wszystkich osób uczestniczących w udzielaniu świadczeń zdrowotnych.

Obowiązek przestrzegania Praw Pacjenta dotyczy więc nie tylko lekarzy czy pielęgniarek, ale również pozostałych pracowników szpitali, przychodni oraz gabinetów lekarskich, w tym pracowników administracyjnych.

 

Artykuł ten ma na celu dokładne opisanie problematyki Praw Pacjenta, a szczególnie zagadnień takich jak:

  • Ustawa o Prawach Pacjenta;
  • Jakie są Prawa Pacjenta;
  • Co to jest Karta Praw Pacjenta;
  • W jakich ustawach uregulowane są poszczególne Prawa Pacjenta.

 

Ustawa o Prawach Pacjenta

 

Prawa Pacjenta zostały uregulowane w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz szeregu ustaw szczególnych, a przede wszystkim w ustawie o Prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

 

Ustawa o Prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta została uchwalona w dniu 6 listopada 2008 r., a w jej treści znajdziemy przepisy określające:

  • Prawa Pacjenta;
  • Zasady udostępniania dokumentacji medycznej;
  • Obowiązki podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych związane z prawami pacjenta;
  • Tryb powoływania, odwoływania i kompetencje Rzecznika Praw Pacjenta;
  • Postępowanie w sprawach praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów;
  • Zasady i tryb ustalania odszkodowania i zadośćuczynienia w przypadku zdarzeń medycznych.

 

Jakie są Prawa Pacjenta

 

W ustawie o Prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta zostały uregulowane najważniejsze Prawa Pacjenta, do których zaliczamy:

  • Prawo pacjenta do świadczeń zdrowotnych – daje pacjentowi prawo do uzyskania świadczeń zdrowotnych:
    • odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej,
    • udzielanych z należytą starannością,
    • udzielanych natychmiastowo w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia,
    • oraz do przejrzystej, obiektywnej i opartej na kryteriach medycznych, procedury ustalającej kolejność dostępu do świadczeń zdrowotnych.
  • Prawo pacjenta do informacji – stanowi, że pacjent ma prawo do informacji o:
    • swoim stanie zdrowia,
    • rodzaju i zakresie świadczeń zdrowotnych udzielanych przez podmiot medyczny,
    • jego pielęgnacji i zabiegach pielęgniarskich;
    • oraz do udzielenia lub ograniczenia dostępu do tych informacji osobom trzecim.
  • Prawo do zgłaszania działań niepożądanych produktów leczniczych – jest podstawą do zgłaszania przez pacjenta osobom wykonującym zawód medyczny, Prezesowi Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie produktu leczniczego do obrotu danego działania niepożądanego produktu leczniczego, którego doświadczył pacjent.
  • Prawo pacjenta do tajemnicy informacji z nim związanych – nakłada na osoby wykonujące zawód medyczny obowiązek zachowania w tajemnicy informacji związanych z pacjentem, a w szczególności ze stanem jego zdrowia oraz reguluje procedurę udzielenia zgody na ujawnienie tajemnicy o stanie zdrowia pacjenta.
  • Prawo pacjenta do wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych – zobowiązuje lekarzy do udzielenia pacjentowi szczegółowej, zrozumiałej i rzetelnej informacji odnośnie zakresu udzielanych mu świadczeń zdrowotnych, ryzyka z tym związanego i ewentualnych możliwych powikłań, a następnie uzyskania zgody pacjenta na ich wykonanie. Świadczenia zdrowotne mogą być udzielone pacjentowi bez jego zgody jedynie w wyjątkowych przypadkach.
  • Prawo do poszanowania intymności i godności pacjenta – ma na celu zapewnienie pacjentowi w trakcie procesu leczenia w szczególności:
    • prywatności i godności,
    • prawa do leczenia bólu,
    • obecności osoby bliskiej.
  • Prawo pacjenta do dokumentacji medycznej – nakłada na podmioty lecznicze obowiązek prowadzenia, przechowywania i udostępniania dokumentacji medycznej, a także zapewnienia ochrony danych pacjenta zawartych w dokumentacji medycznej. Ustala również dokładne wytyczne i standardy w tym zakresie.
  • Prawo pacjenta do zgłoszenia sprzeciwu wobec opinii albo orzeczenia lekarza – stanowi, że pacjent może wnieść sprzeciw wobec opinii albo orzeczenia lekarza lub komisji lekarskiej, jeżeli opinia albo orzeczenie ma wpływ na prawa lub obowiązki pacjenta wynikające z przepisów prawa oraz reguluje procedurę odwoławczą w tym zakresie.
  • Prawo pacjenta do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego – gwarantuje pacjentowi w czasie pobytu w szpitalu, sanatorium lub innej placówce leczniczej możliwość kontaktu osobistego, telefonicznego oraz korespondencyjnego z osobami najbliższymi lub podjęcie przez pacjenta decyzji o odmowie takiego kontaktu. Uprawnia również pacjenta do zorganizowania we własnym zakresie lub na własny koszt dodatkowej opieki pielęgnacyjnej.
  • Prawo pacjenta do opieki duszpasterskiej – gwarantuje pacjentowi dostęp do opieki duszpasterskiej w trakcie procesu leczenia oraz kontakt z duchownym wybranego wyznania w sytuacji pogorszenia się stanu zdrowia pacjenta lub zagrożenia jego życia.
  • Prawo pacjenta do przechowywania rzeczy wartościowych w depozycie – zapewnia pacjentowi w czasie leczenia w szpitalu, sanatorium lub innej placówce medycznej możliwość bezpłatnego przechowywania jego rzeczy wartościowych w bezpiecznym depozycie.

 

Powyżej zostały wymienione najważniejsze Prawa Pacjenta wynikające bezpośrednio z ustawy o Prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Nie są to jednak wszystkie prawa, które przysługują pacjentowi, gdyż praktycznie każda ustawa o tematyce medycznej ustanawia dodatkowe Prawa Pacjenta związane ściśle z przedmiotem jej regulacji.

 

Karta Praw Pacjenta

 

Karta Praw Pacjenta jest dokumentem, który powinien być udostępniony w każdej placówce medycznej i ma na celu pomoc pacjentowi w poznaniu przysługujących mu praw i zebranie wszystkich Praw Pacjenta uregulowanych w wielu różnych ustawach w jednym dokumencie.

W Karcie Praw Pacjenta nie znajdą Państwo żadnych nowych czy dodatkowych praw pacjenta, natomiast dzięki zebraniu w jednym miejscu i tematycznym pogrupowaniu istniejących Praw Pacjenta w znaczący sposób ułatwia ona pacjentowi znalezienie przepisów, które dotyczą go w danej sytuacji.

 

Prawa Pacjenta w szpitalu

 

Prawa Pacjenta zebrane w Karcie Praw Pacjenta zostały pogrupowane w następujący sposób:

  • Część ogólna, która zawiera Prawa Pacjenta przysługujące każdemu pacjentowi niezależnie od tego czy:
    • leczenie odbywa się szpitalu, przychodni czy innej placówce zdrowotnej;
    • usługi medyczne są świadczone w publicznych czy prywatnych placówkach medycznych;
    • pomoc medyczna jest udzielana na podstawie powszechnego ubezpieczenia czy dodatkowo płatnej polisy medycznej.
  • Prawa Pacjenta w zakładach opieki zdrowotnej np: w przychodni, ośrodku zdrowia, poradni, ambulatorium;
  • Prawa Pacjenta w szpitalu;
  • Prawa Pacjenta w szpitalu psychiatrycznym, w tym związane z;
    • przyjęciem do szpitala psychiatrycznego za zgodą pacjenta;
    • przyjęciem do szpitala psychiatrycznego bez zgody pacjenta;
    • hospitalizacją w szpitalu psychiatrycznym.
  • Prawa dziecka w trakcie udzielania świadczeń zdrowotnych.

 

Prawa Pacjenta – ustawy

 

Karta Praw Pacjenta zawiera spis wszystkich praw przysługujących pacjentom na podstawie następujących aktów prawnych:

  • Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r;
  • ustawa o zakładach opieki zdrowotnej z dnia 30 sierpnia 1991 r.;
  • ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z dnia 27 sierpnia 2004 r.;
  • ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty z dnia 5 grudnia 1996 r.;
  • ustawa o zawodach pielęgniarki i położnej z dnia 5 lipca 1996 r.;
  • ustawa o ochronie zdrowia psychicznego z dnia 19 sierpnia 1994 r.;
  • ustawa o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów z dnia 1 lipca 2005 r.;
  • ustawa Prawo farmaceutyczne z dnia 6 września 2001 r. -;
  • ustawa o diagnostyce laboratoryjnej z dnia 27 lipca 2001 r.;
  • ustawa o izbach lekarskich z dnia 17 maja 1989 r.;
  • ustawa o samorządzie pielęgniarek i położnych z dnia 19 kwietnia 1991 r.;
  • ustawy o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 r.;
  • rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej w zakładach opieki zdrowotnej oraz sposobu jej przetwarzania z dnia 21 grudnia 2006 r.;
  • rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie sposobu stosowania przymusu bezpośredniego z dnia 23 sierpnia 1995 r.;
  • rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie wykazu świadczeń zdrowotnych wymagających odrębnej zgody pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego z dnia 4 sierpnia 1995 r.;
  • rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z dnia 6 października 2005 r.;
  • rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie sposobu prowadzenia badań klinicznych z udziałem małoletnich z dnia 30 kwietnia 2004 r.

 

Po przeczytaniu niniejszego artykułu znają już Państwo najważniejsze prawa jakie przysługują pacjentowi w trakcie leczenia oraz wiedzą Państwo, gdzie szukać szczegółowych przepisów na ten temat.

 

W kolejnych moich artykułach wyjaśnię natomiast:

  • jak w praktyce wygląda przestrzeganie Praw Pacjenta w Polsce i jakich świadczeń można dochodzić za naruszenie Praw Pacjenta;
  • kim jest Rzecznik Praw Pacjenta i jakie ma uprawnienia.

 

 Adwokat Michał Miller

TAGI
#
AUTOR ARTYKUŁU

Michał Miller

Jestem absolwentem Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, który ukończyłem z wynikiem bardzo dobrym. Obecnie wykonuję zawód adwokata w Warszawskiej Izbie Adwokackiej. Specjalizuję się w udzielaniu kompleksowej pomocy prawnej osobom poszkodowanym wskutek wypadków komunikacyjnych, błędów medycznych oraz naruszenia dóbr osobistych.

Blog

Aktualności

blog images
Wypadki samochodowe

Wypadki samochodowe to najczęstszy rodzaj wypadków drogowych do jakich dochodzi w Polsce. Ma to bezpośredni związek z liczbą samochodów o [...]

Czytaj więcej
blog images
Wypadek motocyklisty

Tym razem poruszę bardzo ważny temat jakim są wypadki motocyklowe. Pomimo, iż motocyklistów porusza się po polskich drogach zdecydowanie [...]

Czytaj więcej
blog images
Likwidacja szkody

Likwidacja szkody to potoczna nazwa procesu czy procedury prowadzonych przez ubezpieczyciela, których celem jest wyliczenie i wypłata oso [...]

Czytaj więcej