Zakład Leczniczo Opiekuńczy – ZOL

Przykłady Błędów Medycznych

Błąd medyczny kojarzy się zazwyczaj ze szpitalem, podczas gdy może do niego dojść również w innych podmiotach takich jak przychodnie, czy też zakłady opiekuńczo lecznicze, w których pacjenci otoczeni są opieką lekarzy i pielęgniarek.

W artykule opiszę:

  • Co to jest ZOL;
  • Jak uzyskać skierowanie do ZOL;
  • Kiedy w ZOL można umieścić pacjenta bez jego zgody;
  • Ile kosztuje pobyt w ZOL;
  • Jak uzyskać odszkodowanie za błędy medyczne personelu ZOL.

 

ZOL – co to jest

 

Zakłady Opiekuńczo Lecznicze (ZOL) mają za zadanie prowadzenie kompleksowej opieki, w tym pielęgnacyjnej i medycznej nad pacjentami, którzy nie są w stanie samodzielnie funkcjonować.

Z naszego doświadczenia wynika, iż pacjenci często trafiają do ZOL po przebytej hospitalizacji, zwłaszcza gdy okazuje się, że leczenie nie przyniosło efektów albo niemożliwe jest dalsze leczenie w szpitalu. Dotyczy to przykładowo pacjentów po udarze, którzy powinni prowadzić rehabilitację, aby poprawić swój stan zdrowia, a ich dalszy pobyt w szpitalu jest niecelowy.

Celem działania ZOL-i jest przywrócenie pacjentowi jak największego zakresu sprawności. W zakładach dostępne są m.in.:

  • całodobowa pomoc pielęgniarska,
  • rehabilitacja w podstawowym zakresie,
  • dyżury lekarzy.

Jednostki te powinny także zapewniać pacjentom rozwiązania dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych.

 

Skierowanie do zakładu opiekuńczo leczniczego

 

Do zakładu opiekuńczo leczniczego mogą się dostać osoby, których stan zdrowia tego wymaga po uzyskaniu skierowanie i przedłożenia stosownych dokumentów.

Pacjent przed otrzymaniem skierowania powinien:

  • Mieć zakończony proces leczenia;
  • Być w pełni zdiagnozowany;
  • Nie wymagać pobytu w szpitalu;
  • Wymagać całodobowej opieki.

Aby móc przebywać w zakładzie opiekuńczo leczniczym konieczne jest poza spełnieniem wymienionych wymagań uzyskanie skierowania na pobyt. Z pomocą przychodzi rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie kierowania do zakładów opiekuńczo leczniczych i pielęgnacyjno – opiekuńczych z 25 czerwca 2012 r. Rozporządzenie zawiera wzory wniosku o umieszczenie w ZOL, skierowania, wywiadu pielęgniarskiego, zaświadczenia lekarskiego.

Procedura uzyskania skierowania do ZOL przedstawia się następująco. Pacjent powinien zgłosić się do lekarza, który wyda zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia. Kolejnym krokiem jest uzyskanie wywiadu pielęgniarskiego i dokumentu obrazującego wysokość dochodów, w tym np. renty, zasiłku. Wszystkie zorganizowane dokumenty stanowią załącznik do wniosku o umieszczenie w ZOL, który należy wypełnić i złożyć we właściwej placówce.

Opisana procedura obejmuje sytuację, w której pacjent jest świadomy, może starać się osobiście albo przy pomocy rodziny o umieszczenie w ZOL.

 

Umieszczenie w ZOL bez zgody

 

Coraz częstsze są obecnie sytuacje, w których pacjent nie ma rodziny, a jednocześnie nie jest w stanie wyrazić samodzielnie zgody na pobyt w ZOL. Pojawia się wtedy problem, gdyż rozporządzenie Ministra Zdrowia z 25 czerwca 2012 r. stanowi, iż pacjenta można umieścić w ośrodku tylko za jego zgodą.

Jedyny wyjątek stanowi sytuacja, w której pacjent powinien zostać umieszczony w ZOL z przyczyn psychiatrycznych. Dyrektor szpitala albo inna upoważniona osoba składa wtedy wniosek o wydanie orzeczenia przez sąd opiekuńczy, na podstawie którego można skierować pacjenta psychiatrycznego do ZOL.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia nie daje jednak odpowiedzi na pytanie poruszone na początku akapitu: co zrobić w sytuacji, w której pacjent jest w stanie wegetatywnym z innych przyczyn niż psychiatryczne?

Dyrektor szpitala nie ma wtedy prawa o wystąpienie z wnioskiem do sądu, gdyż stanowiłoby to naruszenie podstawowych praw człowieka i pacjenta.

Z uwagi na brak przepisów i częstość występowania takich sytuacji praktyka została wykształcona w ten sposób, iż szpital zawiadamia o stanie pacjenta sąd opiekuńczy.

Sąd natomiast ma wtedy obowiązek wszcząć postępowanie z urzędu i wydać zgodę na pobyt pacjenta w ZOL.

 

Ile kosztuje pobyt w ZOL

 

Pobyt w zakładach opiekuńczo leczniczych finansowanych w ramach NFZ nie jest całkowicie bezpłatny dla pacjenta. Pacjent jest obowiązany uiścić koszty wyżywienia i zakwaterowania, z tym, że wprowadzono ich maksymalną wysokość – 250 % najniższej emerytury. Jednocześnie opłata ta nie może być wyższa niż 70 % dochodów pacjenta.

Umieszczenie pacjenta w ZOL w ramach NFZ oznacza, iż rodzina nie musi ponosić żadnych kosztów pobytu pacjenta w placówce.

Tym samym nie mają żadnych podstaw żądania placówki kierowane do rodziny o dostarczenie pieluchomajtek, wózków, opłacania wizyt specjalistycznych. Wszystkie te artykuły i usługi pacjent ma zapewnione w ramach pobytu.

 

Prywatne zakłady opiekuńczo lecznicze

 

Obok zakładów opiekuńczo – leczniczych działających w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia, do których dostęp (przynajmniej teoretycznie) mają wszyscy ubezpieczeni pojawia się coraz więcej ośrodków prywatnych.

Powodem jest przede wszystkim zainteresowanie takimi usługami oraz zbyt mała ilość miejsc w ośrodkach publicznych, co wiąże się z koniecznością oczekiwania na pobyt. W praktyce ośrodki takie zapewniają czasami dodatkowe usługi, które mają w założeniu poprawić komfort pobytu pacjenta i jego ogólny stan zdrowia. Miesięczne opłaty za pobyt wahają się od kilku do kilkunastu tysięcy złotych, a w przypadku kiedy dochody pacjenta nie są wystarczające konieczne jest uzupełnianie opłat przez rodzinę.

Często jedyną różnicą pomiędzy ZOL prywatnym a tym finansowanym w ramach NFZ jest cena.

Istotne jest to, iż prywatne zakłady opiekuńczo – lecznicze odpowiadają za błędy w sztuce lekarskiej i zaniedbania, które doprowadziły do pogorszenia stanu zdrowia pacjenta, a nawet do jego śmierci tak samo jak zakłady opiekuńczo lecznicze finansowane z NFZ.

 

Odszkodowanie za błędy medyczne w ZOL

 

Pacjent, który trafia do zakładu opiekuńczo leczniczego zazwyczaj ma za sobą historię chorobową, często jest to osoba po udarze, po operacjach. Nie jest osobą zdrową. Pomimo tego należy mu się zapewnienie prawidłowej opieki pielęgnacyjnej i medycznej. Niedochowanie standardów, postępowanie personelu medycznego niezgodne z wiedzą medyczną mogą stanowić podstawę do dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia przez pacjenta, a w przypadku jego śmierci przez osobę najbliższą.

Przykładami błędów medycznych dotyczących pobytów w zakładach opiekuńczo leczniczych mogą być następujące sprawy:

 

  • Nieprawidłowe sprawowanie opieki nad pacjentką po operacji krwiaka podtwardówkowego pourazowego – dokumentacji medycznej wynikało, iż pacjentkę w trakcie pobytu w ZOL konsultowano jedynie kilka razy. Pomiędzy poszczególnymi konsultacjami lekarzy pozostawało kilka dni przerwy. Lekarze nie zauważyli istniejących wybroczyn na skórze lewej nogi, choć rodzina zgłaszała to kilka dni wcześniej. Pierwszy wpis o wybroczynach pojawił się dopiero dwa dni przed skierowaniem pacjentki do szpitala, lecz nie poszły za nim żadne działania lekarzy. Dopiero gdy noga pacjentki była już zimna lekarz skierował ją na Oddział Chirurgiczny do szpitala. Gdyby podjęto działania wcześniej możliwe było uniknięcie amputacji, kolejnej operacji, a następnie śmierci pacjentki.
  • Niepodawanie leków pacjentce – personel ZOL dysponował kartą zleceń ze szpitala, z którego przywieziono pacjentkę. Z karty wynikało, iż pacjentka powinna przyjmować określone w niej leki, w tym na cukrzycę. W trakcie pobytu w ZOL leków tych nie podawano w ogóle, nie kontrolowano też glikemii, co doprowadziło do pogorszenia stanu zdrowia pacjentki. Dodatkowo nieprawidłowo żywiono pacjentkę, a w efekcie doszło do wyniszczenia organizmu.
  • Zbyt późne skierowanie pacjenta do szpitala – w trakcie pobytu w ZOL pacjenta po udarze doszło do wyniszczenia organizmu, odwodnienia organizmu, rozwoju zapalenia płuc, pojawienia się odleżyn, ostrego uszkodzenia nerek z wtórną ciężką hipernatremią. Pacjenta skierowano do szpitala w tak ciężkim stanie, iż zmarł od razu po przywiezieniu, lekarze ze szpitala nie mieli szans na podjęcie jakichkolwiek działań. Pacjent zmarł nie skutek udaru, lecz schorzeń, których nabawił w trakcie pobytu w ZOL.

 

Podsumowując, w trakcie pobytu w ZOL pacjent powinien być otoczony opieką pielęgnacyjną i medyczną. Zaniedbania polegające na:

  • niewłaściwej opiece,
  • nieprawidłowościach w podawaniu leków, czy w żywieniu,
  • niereagowanie na pogarszający się stan zdrowia pacjenta

mogą stanowić podstawę do wykazania błędu medycznego i uzyskania z tego tytułu zadośćuczynienia i odszkodowania.

Warunkiem jest wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy nieprawidłowościami a negatywnym skutkiem dla pacjenta, w postaci zgonu albo znacznego pogorszenia zdrowia.

 

Adwokat Ewelina Miller

TAGI
#
AUTOR ARTYKUŁU

Ewelina Miller

Jestem adwokatem, członkiem dwóch sekcji przy Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie: Sekcji Prawa Medycznego i Farmaceutycznego oraz Prawa Odszkodowawczego. Wybór wiodącej specjalizacji - spraw z zakresu prawa medycznego był naturalną konsekwencją wieloletniego zainteresowania medycyną. Występuję przed sądami, wojewódzkimi komisjami ds. orzekania o zdarzeniach medycznych, sądami lekarskimi, prokuraturami i wszędzie tam, gdzie mogę udowodnić, że doszło do błędu medycznego. Pomiędzy rozprawami, przesłuchaniami, spotkaniami z klientami, pisaniem pism i zajmowaniem się rozwojem Kancelarii staram się znaleźć czas na pisanie bloga, w którym przybliżam tematykę błędów medycznych. W wolnym czasie uwielbiam podróżować, próbować nowych potraw, czytać i uczyć się języka hiszpańskiego.

Blog

Aktualności

blog images
Szkoda całkowita

Codziennie na Polskich drogach dochodzi do mnóstwa kolizji. Większość z nich skutkuje jedynie drobnymi otarciami pojazdów, jednak czasem [...]

Czytaj więcej
blog images
Kolizja drogowa

Kolizje drogowe zdarzają się każdego dnia. Szczególnie gdy spadnie deszcz lub śnieg znacząco wzrasta liczba stłuczek pojazdów poruszający [...]

Czytaj więcej
blog images
Zakład Leczniczo Opiekuńczy – ZOL

Błąd medyczny kojarzy się zazwyczaj ze szpitalem, podczas gdy może do niego dojść również w innych podmiotach takich jak przychodnie, czy [...]

Czytaj więcej